€19.000 schade, total loss, verkocht met BOVAG-garantie: “Hier kunnen wij u niet mee helpen”

Hoe het aan het licht kwam

Het begon met een spijker in een band. De koopster reed naar haar eigen vertrouwde garage, waar de auto op de brug ging. De monteur zag daar wat een koper vanaf de buitenkant nooit ziet, sporen die niet horen bij een auto zonder schadeverleden. Toen hij opmerkte dat de auto vermoedelijk schade had gehad, begon zij zelf te zoeken.

Ze spoorde de vorige eigenaar op. Die bevestigde het beeld. De auto was betrokken geweest bij een zware aanrijding, de verzekeraar had het voertuig als economisch total loss afgeschreven en er was een expertiserapport opgemaakt door DEKRA. Daarna verdween de auto naar een opkoper. De schade zou volgens die opgave rond de 19.000 euro hebben gelegen, op een auto die toen nog maar kort op de weg was.

Wat er in de tussentijd precies aan die auto is gedaan, en door wie, weet de huidige eigenaresse niet. Daar zit het probleem.

De route in één oogopslag

Zo liep het, van aankoop tot vandaag.

1. Aankoop. Audi A3 uit 2023, gekocht bij een BOVAG-dealer tegen de volle vraagprijs, met apart betaalde BOVAG-garantie.
2. Een spijker in de band. Bezoek aan de eigen garage. De monteur ziet op de brug sporen die niet horen bij een schadevrije auto.
3. Eigen onderzoek. De koopster spoort de vorige eigenaar op: zware aanrijding, economisch total loss, schaderapport door DEKRA, daarna naar een opkoper.
4. DEKRA. Verzoek om informatie over het rapport: "Hier kunnen wij u niet mee helpen."
5. Stichting CIS. Verzoek om inzage in het schaderegister: geen toegang voor consumenten.
6. BOVAG-klachtenlijn. Het antwoord: de auto is toch goed hersteld.
7. Leitex. Onafhankelijk onderzoek in ons expertisecentrum. Bevindingen hieronder.
8. Nu. Non-conformiteitsrapportage in opbouw, het juridische traject ligt bij de advocaat van de kopers.

Bij elke deur een nee

Wat volgde was een zoektocht die veel consumenten zullen herkennen, langs drie loketten.

DEKRA. Daar is volgens de vorige eigenaar het schaderapport opgemaakt waarmee de auto destijds is afgeschreven. Op haar verzoek om informatie kreeg zij te horen dat men haar daar niet mee kon helpen. Formeel klopt dat ook, want zo'n rapport is opgesteld in opdracht van de verzekeraar, en die opdrachtgever bepaalt wat ermee gebeurt. De koper van vandaag is geen partij.

Stichting CIS. Ook daar ving zij bot. Het centrale register waarin verzekeraars schade- en total-lossmeldingen vastleggen is bedoeld voor verzekeraars, niet voor consumenten die willen weten wat hun eigen auto heeft meegemaakt.

BOVAG. Bij de BOVAG-klachtenlijn kreeg zij te horen dat de auto immers goed hersteld zou zijn. Dat is precies de redenering waar deze zaak om draait, en de koopster liet het er niet bij zitten.

Ik heb geen schadeauto willen kopen. En ik heb er ook nog eens extra voor betaald om zeker te weten dat ik dat niet deed.

Zij kocht bewust bij een BOVAG-bedrijf, met BOVAG-garantie waarvoor zij extra betaalde, juist om dit soort risico's uit te sluiten. Haar vraag is dan ook niet onredelijk. Wat gebeurt er als die garantietermijn is verstreken en de gebreken zich alsnog aandienen?

Wat wij bij het onderzoek aantroffen

De koopster schakelde ons in. De auto ging naar ons voertuig-expertisecentrum en is daar van boven tot onder beoordeeld, inclusief de onderzijde en de constructie. Wij houden het hier bewust feitelijk en beknopt. Het volledige rapport gaat naar de klant en haar advocaat.

• Schade aan de dragende constructie. Er zijn sporen aangetroffen die wijzen op herstel van het chassis, waaronder een behandeling op de richtbank.
• Uitlijning en maatvoering. Het voertuig staat niet correct in lijn. Dat is bij een auto van dit bouwjaar geen normale slijtage.
• Kwaliteit van het herstel. Wij troffen onder meer doorgedraaid en nagetapt schroefdraad aan op plaatsen waar dat niet hoort, en bevestigingen die niet volgens fabrieksvoorschrift zijn uitgevoerd.

Onze conclusie in één zin: wij zouden een klant niet adviseren met deze auto de weg op te gaan zonder dat de constructie eerst opnieuw wordt beoordeeld en aantoonbaar volgens fabrieksnorm wordt hersteld. Wij spreken daarmee geen oordeel uit over de verkopende partij. Wij beschrijven wat wij aan het voertuig hebben vastgesteld.

Wat BOVAG belooft, en wat het hier waard bleek

Waarom betaalt een consument meer voor een BOVAG-occasion? Omdat het keurmerk zekerheid belooft. BOVAG omschrijft zijn garantie zelf als volgt. De occasion wordt tot twaalf maanden na aankoop kosteloos hersteld bij gebreken die op het moment van de koop niet zichtbaar waren. Wat een gebrek is, definieert BOVAG daarbij zelf.

Er is sprake van een gebrek als de norm die de fabrikant of de wetgever stelt, wordt overschreden.

Leg die definitie naast onze bevindingen. Wij troffen bevestigingen aan die niet volgens fabrieksvoorschrift zijn uitgevoerd, nagetapt schroefdraad in de constructie en een voertuig dat niet in lijn staat. In BOVAG's eigen woorden is dat het overschrijden van de norm die de fabrikant stelt, oftewel een gebrek. Het antwoord van de BOVAG-klachtenlijn was desondanks dat de auto goed hersteld zou zijn.

Drie vragen die BOVAG in deze zaak zou moeten beantwoorden.

1. Hoe kan een auto die door een verzekeraar als total loss is afgeschreven, zonder enige mededeling van dat verleden als BOVAG-occasion worden aangeboden?
2. Op grond van welk onderzoek concludeert een klachtenlijn telefonisch dat een herstel "goed" is, als geen enkele partij het herstel heeft beoordeeld?
3. Wat is een keurmerk nog waard als de consument die er extra voor betaalt, bij het eerste serieuze probleem te horen krijgt dat men haar niet kan helpen?

BOVAG ként die regel, want ze legt hem zelf uit aan haar leden. In het juridische dossier voor autobedrijven op de eigen ledensite van BOVAG staat, over de situatie waarin een consument een auto inruilt bij een BOVAG-bedrijf, letterlijk dit:

De klant/verkoper heeft een mededelingsplicht: hij moet alle informatie delen over de eigenschappen van de inruilauto waarmee hij bekend is of behoorde te zijn en die voor de koper van belang kunnen zijn. Denk aan technische mankementen, schadeverleden of onregelmatigheden in de historie van de kilometerstand.

Verderop in datzelfde dossier staat dat wie bewust informatie verzwijgt over een bekend probleem, "zich niet kan beroepen op het argument dat de koper onvoldoende onderzoek heeft gedaan". BOVAG weet dus precies hoe de mededelingsplicht over schadeverleden werkt. Ze schrijft het op voor het geval een consument iets verzwijgt tegenover een BOVAG-lid. Diezelfde regel geldt onverkort wanneer het BOVAG-lid de verkoper is en de consument de koper. Alleen hoorde deze koopster daar bij de klachtenlijn niets over.

Die vragen zijn niet retorisch bedoeld. Een BOVAG-lid is gebonden aan de BOVAG-voorwaarden, en een consument met BOVAG-garantie kan een geschil voorleggen aan De Geschillencommissie Voertuigen. Die commissie heeft zich al eerder over precies deze situatie uitgesproken, en dat oordeel liegt er niet om. Daarover verderop meer.

De valkuil: garantie dekt geen schadeverleden

Hier gaat het bij heel veel kopers mis, en dat is begrijpelijk. BOVAG-garantie is een herstelgarantie voor technische gebreken: gaat er binnen de looptijd iets kapot dat bij aankoop niet zichtbaar was, dan wordt het kosteloos hersteld.

Maar een verzwegen schadeverleden is geen kapot onderdeel dat je kunt vervangen. Het verleden blijft bestaan, en daarmee ook de waardevermindering die eraan vastzit. Een auto met een total-lossverleden is bij doorverkoop simpelweg minder waard dan dezelfde auto zonder dat verleden, hoe goed het herstel ook is uitgevoerd. Een garantie repareert dat niet.

Van die waardevermindering is in de prijs niets terug te zien. Deze auto is niet verkocht tegen een prijs waarin een schadeverleden is verdisconteerd, maar tegen de volle vraagprijs die past bij een schadevrije BOVAG-occasion, met BOVAG-garantie waarvoor apart is betaald. De kopers hebben dus twee keer betaald voor zekerheid die zij niet hebben gekregen, eerst in de prijs van de auto en daarna nog eens in de prijs van de garantie. Juist dat verschil tussen wat is betaald en wat de auto met dit verleden werkelijk waard is, vormt de kern van een vordering tot prijsvermindering.

Daarom loopt zo'n zaak niet via de garantie, maar via het wettelijke conformiteitsrecht. Artikel 7:17 BW bepaalt dat een gekochte zaak moet beantwoorden aan wat de koper op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Wie een occasion koopt zonder dat een total-lossverleden wordt gemeld, mag ervan uitgaan dat dat verleden er niet is. Is dat wel zo, dan is de auto niet conform en ontstaat er recht op herstel, prijsvermindering of ontbinding van de koop. Dat recht staat volledig los van welke garantie er daarnaast is verkocht. Een garantie kan het wettelijke recht van een consument aanvullen, maar nooit vervangen of beperken.

Bij consumentenkoop komt daar nog iets bij. Gebreken die zich binnen een jaar na aflevering openbaren, worden vermoed al bij aflevering aanwezig te zijn geweest. Bij een schadeverleden is dat vermoeden bijna vanzelfsprekend, want dat verleden bestond al lang vóór de verkoop.

Wat rechters en de Geschillencommissie hierover zeggen

Rechters en de Geschillencommissie hebben zich hier al vaker over uitgesproken, en verkopers die een schadeverleden verzwegen zijn daarbij steeds teruggefloten.

Rechtbank Limburg, 6 november 2024. Een consument kocht een BMW 335i voor bijna 26.000 euro, aangeprezen als "zeer netjes". De auto bleek een zware schadeauto; een deskundige stelde de schade op ruim 19.600 euro. De kantonrechter oordeelde dat de koper, gelet op de prijs, de advertentie en de garantie, niet hoefde te verwachten een schadeauto te kopen. De kernoverweging laat weinig ruimte:

Een verkoper die weet dat een door hem verkochte auto een schadeauto is, had daarvan melding moeten doen; hij kan zich er niet op beroepen dat de koper onderzoek had moeten doen.

De uitkomst was ontbinding en volledige terugbetaling van de koopprijs, zonder aftrek voor het gebruik van de auto, plus vergoeding van het deskundigenrapport en de overige kosten. Bij elkaar ruim 28.000 euro.

Lees de uitspraak → Rb. Limburg 6-11-2024 · ECLI:NL:RBLIM:2024:8028

De Geschillencommissie Voertuigen, 18 augustus 2010. Dit is de instantie waar BOVAG-geschillen terechtkomen. Een consument kocht een auto voor 17.000 euro als schadevrij. De ondernemer verzweeg dat het voertuig total loss was verklaard en na zware schade was hersteld; het herstel bleek bovendien slordig en onveilig. De commissie was scherp:

De ondernemer valt, door willens en wetens zijn spreekplicht te schenden over het schadeverleden van de auto, een ernstig verwijt te maken.

Ook hier volgde ontbinding van de koop, en de ondernemer moest 16.000 euro terugbetalen. De eigen geschilleninstantie van de branche oordeelde dus al zestien jaar geleden dat het verzwijgen van een total-lossverleden de koop onderuithaalt.

Volg de route van de auto, en vraag de stukken op

Wat deze zaak bruikbaar maakt voor iedereen die hetzelfde overkomt, is dat zo'n auto altijd dezelfde route aflegt. Op elke halte ontstaan papieren.

Verzekeraar → opkoper → herstelbedrijf → dealer → u. De verzekeraar schrijft het voertuig af en laat een schaderapport opmaken. De opkoper koopt het aan, doorgaans via een veiling, met een omschrijving van de schade en vrijwel altijd met foto's. Daarna volgt herstel, waarvoor een werkorder of factuur bestaat. Vervolgens koopt de verkopende dealer de auto in, en ook dat gaat met een inkoopfactuur.

Dat betekent dat de partij die u de auto verkocht in de regel zelf over stukken beschikt waaruit het verleden blijkt: de inkoopfactuur, de veiling- of aankoopdocumentatie met schadeomschrijving en foto's, en mogelijk een herstelfactuur. Vraag daar in uw klachtbrief uitdrukkelijk om, met name genoemde documenten. Dat is een veel effectievere vraag dan "heeft de auto schade gehad", want daarop kan iemand nog met een indruk antwoorden. Op een verzoek om documenten zijn maar twee antwoorden mogelijk, leveren of weigeren. Een verkoper die zulke stukken niet wil overleggen, maakt daarmee zelf een deel van uw dossier.

In deze zaak is die hele route inmiddels afgelopen. Bij iedere halte kreeg het echtpaar hetzelfde antwoord, namelijk dat men hen niet kon helpen. Daarom stellen wij nu een non-conformiteitsrapportage op waarin de technische bevindingen, het schadeverleden en de waardevermindering onderbouwd bij elkaar komen. Dat rapport is de basis waarmee het juridische traject wordt gevoerd, tot en met de laatste euro die deze kopers te veel hebben betaald.

Wat een non-conformiteitsrapportage inhoudt

Zonder rapport is het uw woord tegen dat van de verkoper, en dan wint de partij met de langste adem. Een non-conformiteitsrapportage maakt van een vermoeden een dossier. Wij leggen daarin het volgende vast.

• De constructie. Sporen van richtbankherstel, maatvoering, lasnaden, bevestigingspunten. Met foto's, meetwaarden en verwijzing naar de fabrieksnorm.
• De herstelkwaliteit. Welke onderdelen zijn vervangen of hersteld, en of dat volgens fabrieksvoorschrift is gebeurd. Nagetapt schroefdraad of afwijkende bevestigingen worden benoemd en gefotografeerd.
• Het schadeverleden. Wat bekend is over de eerdere schade en de afschrijving, met de bronnen waaruit dat blijkt.
• De waardevermindering. Wat deze auto met dit verleden werkelijk waard is, tegenover wat ervoor is betaald. Onderbouwd met marktvergelijking, zodat het bedrag standhoudt bij een rechter of commissie.

Dat rapport gaat naar de advocaat, en vanaf dat moment praat de wederpartij niet meer met een boze klant maar met een dossier.

Zo controleert u zelf een occasion vóór aankoop

Een schadeverleden is niet op te zoeken, maar er zijn wel dingen die u zelf kunt doen.

• Vraag het schriftelijk. Stel per e-mail de vraag of de auto schade heeft gehad of ooit is afgeschreven, en laat het antwoord in de koopovereenkomst opnemen. Een verkoper die dan zwijgt of onjuist antwoordt, heeft een probleem.
• Vraag naar de herkomst. Waar komt de auto vandaan, hoeveel eigenaren, is er een inkoopfactuur of veilingdocument? Een dealer die zijn eigen inkoop niet wil laten zien, zegt daarmee iets.
• Kijk naar de lak. Kleurverschil tussen panelen, overspray op rubbers of kunststof, en ongelijke naden zijn de klassieke signalen van plaatwerk. Een lakdiktemeter kost een paar tientjes en verraadt plamuur onmiddellijk.
• Kijk eronder en in de hoeken. Nieuwe bouten op oude onderdelen, sporen van lassen of richten en afwijkende bevestigingen ziet u alleen op een brug. Laat een aankoopkeuring doen als u het zelf niet kunt beoordelen.
• Laat het bij twijfel onafhankelijk beoordelen vóór u tekent. Een aankoopkeuring met schadedetectie kost een fractie van wat u anders later moet uitvechten.

Het echte probleem zit in het systeem

Wie dit leest als één ongelukkige verkoop, mist waar het om gaat. Een consument die alles goed doet, kopen bij een BOVAG-bedrijf en extra betalen voor BOVAG-garantie, heeft alsnog geen enkele manier om te controleren wat een auto heeft meegemaakt.

Economisch total loss verdwijnt niet uit de handel. Bij technisch total loss volgt demontage en is het voertuig definitief van de weg. Bij economisch total loss, waarbij herstel simpelweg duurder is dan de waarde van de auto, mag het voertuig hersteld en opnieuw verkocht worden. Dat is op zichzelf legaal en soms ook verdedigbaar, zolang de volgende koper weet wat hij koopt.

Het verleden reist niet mee met de auto. Het schaderapport blijft bij de verzekeraar, de melding blijft in een register waar alleen verzekeraars in kunnen, en het kentekenbewijs vermeldt niets. De enige die het verhaal compleet kent, is de partij die de auto verkoopt.

Daarmee rust alles op één plicht. De mededelingsplicht van de verkoper. Wordt die niet nagekomen, dan is de koper afhankelijk van toeval, zoals in deze zaak een spijker in een band, of van een onafhankelijke expertise achteraf. Wij vinden dat een consument in 2026 niet afhankelijk zou moeten zijn van toeval om te weten of zijn auto ooit is afgeschreven.

Is dit u ook overkomen? Meld het

Wij vermoeden dat deze zaak geen uitzondering is. Economisch afgeschreven auto's komen via opkopers en veilingen dagelijks terug in de handel, en de enige die het verleden kent is de partij die verkoopt. Hoeveel kopers van een BOVAG-occasion er na aankoop achter komen dat hun auto een verzwegen schadeverleden heeft, weet niemand. Daarom willen wij het gaan tellen.

Heeft u na 1 januari 2024 een occasion gekocht bij een BOVAG-bedrijf en is daarna gebleken dat de auto een schadeverleden had dat bij de verkoop niet is gemeld? Meld het bij ons. Wij verzamelen de meldingen, geanonimiseerd, en publiceren over de omvang zodra het beeld duidelijk is. Elke melding maakt zichtbaar of dit een incident is of een patroon.

Belangrijk om te weten

Deze zaak loopt nog. Wij hebben het technische onderzoek verricht, het juridische traject ligt bij de advocaat van de kopers. Daarom noemen wij geen namen van de betrokken bedrijven en personen. Wij beschrijven wat wij zelf aan het voertuig hebben vastgesteld en wat de koopster ons over haar zoektocht heeft verteld. Zodra er een uitkomst is, komen wij erop terug.

Wij zeggen nadrukkelijk niet dat elke BOVAG-dealer zo handelt, en ook niet dat DEKRA of Stichting CIS iets fout doen: zij volgen hun eigen regels. Wat wij wel zeggen, is dat wanneer een koper met deze feiten bij drie verschillende partijen aanklopt en drie keer te horen krijgt dat men haar niet kan helpen, dan is er iets mis met de manier waarop schadeverledens in Nederland worden vastgelegd en gedeeld.

Het roept ook een vraag op over het keurmerk zelf. BOVAG is de brancheorganisatie van de autobedrijven en behartigt de belangen van haar leden, de ondernemers. Consumenten betalen extra voor het BOVAG-label in de veronderstelling dat het hén beschermt. In deze zaak bleek, op het moment dat het erop aankwam, dat de klachtenlijn de lezing van het lid overnam en niet de zorg van de consument onderzocht. Blijkbaar is BOVAG er in de praktijk eerder voor haar leden dan voor de klanten van die leden. Wie extra betaalt voor zekerheid, mag verwachten dat die zekerheid ook geldt als het misgaat.

Zelf lezen

Controleer het gerust zelf, de uitspraken zijn openbaar.

Bronnen: Rb. Limburg 6 november 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:8028; De Geschillencommissie Voertuigen 18 augustus 2010, dossier VOE09-0532; artikel 7:17 en 7:18 BW; de omschrijving van BOVAG Garantie zoals BOVAG die zelf publiceert; het BOVAG-ledendossier "Juridische en praktische aandachtspunten bij autoverkoop" (mijn.bovag.nl, onderdeel "Tijdens het sluiten van de koop"); het onderzoek van Leitex aan het voertuig.

Leitex Autotaxatie & Expertise
Leiden · werkgebied heel Nederland
info@leitex.nl · +31 6 16 75 05 18 · www.leitex.nl · KvK 97001813

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies op maat. Leitex levert het onafhankelijke, ROTA-erkende expertiserapport dat als bewijs dient; voor het juridische traject werken wij samen met mr. R. Lammers (Recht Zeker). Aan dit bericht kunnen geen rechten worden ontleend.