Voorschade en CIS: zo bakent u nieuwe schade af

Verzekeraars delen gemelde schades met elkaar via Stichting CIS. Een expert die bij de opname oude lakschade, een eerder gerepareerde bumper of een ongelijke spleetmaat ziet, zet daar "voorschade" of "schade over schade" bij. Wat u dan nodig heeft is geen discussie over het woord, maar een scherpe afbakening per onderdeel. Deze pagina legt uit hoe dat hoort, wat de wet zegt en wat u zelf vooraf kunt doen.

Wat Stichting CIS is

Stichting CIS beheert de centrale databank van de Nederlandse verzekeraars. Daarin registreren zij schades die bij hen zijn gemeld. Dat gebeurt ook als er uiteindelijk niets is uitgekeerd, als de schade onder het eigen risico viel of als een ander aansprakelijk was. Aangesloten verzekeraars gebruiken die gegevens voor risicobeoordeling en fraudepreventie. Bij een nieuwe melding ziet uw verzekeraar dus of er eerder iets is gemeld, ook bij een andere maatschappij.

U heeft het recht om gratis in te zien wat er over u is geregistreerd (artikel 15 AVG). Dat gaat online via de CIS WebApp op inzage.stichtingcis.nl, waarbij u zich identificeert met de gratis app Yivi en DigiD. Een kopie van uw identiteitsbewijs is dan niet nodig. Uw registraties verschijnen als PDF en komen ook per e-mail. Klopt een registratie niet, dan heeft u recht op correctie (artikel 16 AVG); de verzekeraar die de registratie deed is het aanspreekpunt.

Wat een CIS-overzicht wel en niet laat zien

Een CIS-overzicht gaat over u als persoon, niet over de auto. U vraagt het op met uw naam, geboortedatum en adressen, en u ziet alleen wat daarbij is geregistreerd. Dat heeft drie gevolgen:

• "Geen registraties" betekent niet dat de auto schadevrij is. Schade uit de tijd van een vorige eigenaar staat niet op uw naam. Een gekochte occasion kan dus voorschade hebben die u nergens terugvindt, en die de expert wel op de foto's ziet.
• Schade op een andere naam ontbreekt ook. Is een melding gedaan door uw partner, of via een polis op naam van uw bedrijf, dan staat die niet in uw eigen overzicht.
• Geef uw oude adressen op. Bent u de afgelopen acht jaar verhuisd, voeg die adressen dan toe bij de inzage, anders mist u registraties.

Het overzicht is daarom een hulpmiddel en geen bewijs van schadevrij. Voor de historie van de auto zelf kijken wij bij de opname naar de lak, de spleetmaten en eerdere reparaties, en vragen wij naar herstelnota's.

Wat voorschade in het rapport betekent

De wettelijke grondslag is het verrijkingsverbod van artikel 7:960 BW: u mag door een uitkering niet in een duidelijk voordeliger positie komen. Van die regel kan de polis niet afwijken (artikel 7:963 lid 1 BW). Oude schade lift dus niet mee op een nieuwe claim.

Maar voorschade betekent niet dat een onderdeel helemaal buiten de vergoeding valt. Was een bumper al licht bekrast en is hij door het nieuwe voorval gescheurd, dan is die verergering gewoon nieuwe schade. De expert moet dan uitrekenen wat de herstelkosten van de oude kras waren en alleen dát bedrag in mindering brengen. De rest wordt vergoed.

Wat een zorgvuldige expert hoort te doen

Een etiket "schade over schade" zonder uitwerking is onvoldoende. Als ROTA-expert verlangen wij van onszelf, en van de eerste expert, een vaststelling die bestaat uit:

• de bron: eigen waarneming bij de opname, een verklaring van de verzekerde, een eerder schadedossier of foto's met datum;
• documentatie: foto's van de voorschade en, waar die bestaat, de eerdere calculatie of herstelnota;
• afbakening per onderdeel: welk deel is oud, welk deel is nieuw, en welke aftrek volgt daaruit;
• een navolgbare aftrek: alleen de kosten die voor de oude schade toch al nodig waren, gaan eraf;
• consequente toepassing: wordt een onderdeel met voorschade wél vergoed omdat de schade is verergerd, dan geldt dezelfde maatstaf voor de andere onderdelen.

Ontbreekt een van deze punten, dan is de aftrek aanvechtbaar. Vraag dan het volledige expertisedossier op: de bron van de stelling, alle foto's en de calculatie. Dat recht heeft u, zie inzage in uw schadedossier.

Hoe wij voorschade herkennen bij de opname

Bij een opname kijken wij niet alleen naar de nieuwe deuk. Wij lezen de auto. Oude schade verraadt zich door kleurverschil in de lak, plamuur onder een laklaag die de laagdiktemeter aangeeft, ongelijke spleetmaten tussen panelen, vervangen bouten met sporen van gereedschap, en roest op een plek waar een verse schade geen roest kan hebben. Elk van die waarnemingen komt met foto en meetwaarde in het rapport. Zo staat zwart op wit waar de nieuwe schade ophoudt en de oude begint, in plaats van een schatting in een regel.

Een voorbeeld uit de praktijk, geanonimiseerd. Een verzekeraar trok bij een aanrijding op het linker achterscherm 40 procent af wegens "eerdere schade", zonder foto's. Bij onze opname bleek het scherm inderdaad eerder gespoten, maar onbeschadigd: een gerepareerde parkeerschade van jaren eerder, met herstelnota. Een hersteld onderdeel is geen voorschade. De aftrek verviel volledig.

Waarom eerlijk melden uw sterkste positie is

De wet legt u een informatieplicht op. Volgens artikel 7:941 lid 2 BW geeft u de verzekeraar alle inlichtingen en stukken die nodig zijn om de uitkering te beoordelen. Een eerdere melding of uitkering voor dezelfde onderdelen valt daaronder. Wie dat verzwijgt met het doel de verzekeraar te misleiden, verliest volgens lid 5 het recht op uitkering, en wel de hele uitkering, ook het deel dat terecht was. De verzekeraar kan bovendien betaalde bedragen terugvorderen, de polis opzeggen en de gebeurtenis registreren.

Daar staat tegenover: een claim die eerlijk is afgebakend, is voor de verzekeraar bijna niet te weerleggen. Onderdelen waarvoor eerder al is uitgekeerd, worden in de regel niet opnieuw vergoed, ook niet als de schade destijds niet is hersteld. Dat weet de verzekeraar, want hij kan het in zijn eigen administratie en in CIS zien. Benoem het dus zelf.

Wat u vooraf zelf kunt doen

• Meld eerdere schade aan dezelfde onderdelen, ook als u die nooit heeft geclaimd. Zeg erbij of er is uitgekeerd en of de schade is hersteld.
• Bewaar foto's met datum. Bewaar het originele bestand uit uw telefoon. Foto's die via WhatsApp zijn doorgestuurd verliezen meestal de opnamedatum.
• Bewaar herstelnota's. Een nota bewijst dat een eerdere schade is hersteld en dus niet meer als voorschade kan worden tegengeworpen.
• Vraag het schadeoverzicht van uw polis op bij uw verzekeraar.
• Vraag uw CIS-gegevens op vóórdat de discussie begint. Dan weet u wat de verzekeraar ziet. Het delen van dat overzicht met uw expert is vrijwillig; het deel over autoschades volstaat.

Zo vraagt u uw CIS-gegevens op

Inzage is gratis en gaat online via de CIS WebApp. U identificeert zich met de app Yivi: een gratis app waarmee u op uw telefoon bewijst wie u bent, zonder kopie van uw paspoort. U heeft er eenmalig DigiD voor nodig.

1. Installeer Yivi op uw telefoon (App Store of Google Play). Kies een pincode en koppel uw e-mailadres; bevestig het adres via de mail die u ontvangt.
2. Haal uw gegevens op in Yivi. Tik onder "Persoonlijk" op "Haal mijn persoonlijke gegevens op" en voeg toe: woonadres, persoonsgegevens, e-mailadres en mobiel nummer. Verifieer e-mail en telefoon via de code die u krijgt.
3. Ga naar inzage.stichtingcis.nl en klik op "Ik wil inzage".
4. Identificeer u. Klik op "Doorgaan", open Yivi, voer uw pincode in en deel de gevraagde gegevens met Stichting CIS.
5. Ga terug naar de WebApp en klik opnieuw op "Doorgaan". Zonder deze stap wordt uw verzoek niet verstuurd.
6. Geef eerdere adressen op als u de afgelopen acht jaar bent verhuisd. Anders kiest u "Geen overige adressen".
7. Bekijk het resultaat. Uw registraties verschijnen als PDF en komen ook per e-mail. Ziet u "Resultaat in behandeling", dan krijgt u het overzicht binnen 10 werkdagen.

Liever niet digitaal? Stichting CIS heeft ook een inzageformulier dat u per post of e-mail opstuurt, met een kopie van uw identiteitsbewijs waarop u BSN en pasfoto onleesbaar maakt. Klopt een registratie niet, neem dan contact op met de verzekeraar die de registratie heeft gedaan; die moet binnen een maand reageren (artikel 12 en 16 AVG).

Het delen van uw overzicht met ons is vrijwillig. Het deel over autoschades volstaat; andere gegevens mag u afschermen. Deelt u het niet, dan gaan wij uit van uw voorschadeverklaring.

De rol van de contra-expert

Een contra-expert zorgt dat de nieuwe schade volledig en onderbouwd wordt vergoed, en dat oude schade niet meelift. Dat is geen principekwestie alleen: een expertiserapport is bestemd om aan de verzekeraar te worden voorgelegd. Een expert die voorschade kent of had moeten kennen en die niet afbakent, kan daarvoor zelf aansprakelijk zijn (artikel 6:162 BW). Daarom vragen wij u bij de opdracht een voorschadeverklaring in te vullen, leggen wij de uitgangspunten vast, vragen wij bij de eerste expert de bron van elke voorschadestelling op en passen wij het rapport aan als een uitgangspunt onjuist blijkt.

De redelijke kosten van een contra-expertise komen voor rekening van de verzekeraar (artikel 7:959 lid 1 BW). Voor particulieren kan de polis daar niet van afwijken (artikel 7:963 lid 6 BW; Hoge Raad 28 januari 2022, ECLI:NL:HR:2022:81). Zie wie betaalt de contra-expert.